Çözüldü Zilhicce ve Arafe Orucu Sahih midir?

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetulah


عَن أبي قتادة؛ قَالَ: قال رَسُول اللَّهِ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلَّمْ
: صِيَامُ يَوْمِ عَرَفَةَ ، إني أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُ ، وَالسَّنَةَ الَّتِي بَعْدَهُ
- Ebu Katâde (r. anh)'den rivayete göre;
Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu : "
Arafe günü tutulacak orucun önceki ve sonraki senenin günahlarına keffârat olacağına umit ederim."
(Muslim, Sıyam 18 ; İbn Mâce , Sıyam 40; Tirmizi, Oruç Bölümü 46, Hadis No: 749; Tirmizi, C 3, Hadis no: 2425)

Tirmizi : Bu konuda Ebu Said'den de hadis rivayet edilmiştir.
Tirmizi : Ebu Katade hadisi hasendir. İlim adamları Hac için Arafat'ta olanlar hariç Kurban bayramı Arafesinde oruç tutmayı mustehab görmüşlerdir.

2332- Huneyde b. Halid (r. anh)’in hanımından naklettiğine göre, şöyle demiştir: “Rasûlullah (s.a.v)’in hanımlarından birinin şöyle dediğini duydum:
Rasûlullah (s.a.v), Aşûra günü, Zilhicce ayından dokuz günü, ve her aydan da üç günü oruçla geçirirdi. Bu üç gün o ayın ilk pazartesi günüyle iki Perşembe günleridir.”
(Buhârî, Savm: 68; Muslim, Sıyam: 20; Nesai, 22- Kitabu's Siyam, Hadis No: 2332 ; Ebu Davud, Oruç Bölümü, 2437)

Ebu Davud'da, Hadiste geçen "her aydan da üç günü oruçla geçirirdi" açıklamasında her ayın 13, 14, 15. günleri olarak bildirilmiştir.

"...........عن بعض أزواج النبي صلى اللّه عليه وسلم قالت
كان رسول اللّه صلى اللّه عليه وسلم يصوم تسع ذي الحجة، ويوم عاشوراء، وثلاثة أيام من كل شهر
أول اثنين من الشهر والخميس
Hafsa (r.anha)'dan : "Rasulullah (s.a.v.) Efendimiz, zilhiccenin dokuzuncu günü, Aşura günü, her aydan üç gün ve her ayın ilk pazartesi ve perşembe günleri oruç tutardı."
(Ebu Davud, savm: 61; Ahmed: 5/271, 288, 42)

İbn Abbas (r. anhuma)'dan rivayete göre, şöyle demiştir: Rasulullah (s.a.v.) Zilhiccenin ilk on gününü kastederek : "Kendisinde iyi eylemler yapılan günlerin Allah katında en sevimlisidir" buyurdu.

Ashab: "Ey Allahın Rasulu! Allah yolunda cihad etmekte mi aynı şekildedir? diye sordular.
Rasulullah (s.a.v.): "Evet cihad da öyledir, ancak kişi hem malının tamamını, hem de canını o yolda feda ederse o mustesnadır" buyurdu.
(Buhari , İydeyn: 11; Tirmizi, Savm: 51 ; Ebu Davud; Oruç: 2438)


قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : مَا مِنْ أَيَّامٍ أَحَبُّ إِلَى اللهِ أَنْ يُتَعَبَّدَ لَهُ فِيهَا مِنْ عَشْرِ ذِي الْحِجَّةِ يَعْدِلُ صِيَامُ كُلِّ يَوْمٍ مِنْهَا بِصِيَامِ سَنَةٍ وَقِيَامُ كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْهَا بِقِيَامِ لَيْلَةِ الْقَدْرِ. (ت
Ebû Hurayra (r. anh)'ın rivayetine göre Rasulullah (Sallallâhu Aleyhi Vesellem) şöyle buyuruyor:
Allah’a ibadet edilecek günler içinde Zilhicce’nin ilk on gününden daha sevimli günler yoktur. O günlerde tutulan her günün orucu bir senelik oruca, her gecesinde kılınan namazlar da Kadir Gecesine denktir.
(İbni Mâce, Sıyam, Bab 39, Hadis no: 1728; Tirmizi, Sıyam, Bab 52, Hadis no: 758; Ebû Dâvûd, Savm: 61)


Tirmîzî: Bu hadis gâribdir. Bu hadisi sadece Mes’ûd b. Vasıl’ın Nehhas’ın rivâyetinden bilmekteyiz.
Muhammed’e bu hadisi sordum. Bu şekilde ve bu rivâyetle bildiğini başka türlü bilmediğini belirtti ve şöyle dedi “Katâde’den, Saîd b. Museyyeb’den ve Peygamber (s.a.v.)’den mursel olarak buna benzer bir şey rivâyet edilmiştir.”
Yahya b. Saîd, Nehhas hakkında hafızası yönünde ileri geri konuşmuştur.


Zilhicce’nin ilk on gününden maksat ilk dokuz günüdür. Çünkü Zilhicce’nin onuncu günü Kurban Bayramının birinci günü olduğu için bugün oruç tutmak câiz değildir. Mustehab olan oruç, Kurban Bayramından önceki ilk dokuz gündür.

Ummu'l-Fazl hadisinin bir benzerini Buhari ve Muslim, Meymune hadisinden tahric etmişlerdir. Nesai, İbn Hibban ise İbn Ömer hadisinden tahric etmişlerdir .
İbn Ömer (r.anhuma) diyor ki:
"Rasulullâh (s.a.v.) Efendimizle birlikte haccettim, arafe günü oruç tutmadı. Ebu Bekir (r.anh) ile birlikte haccettim, o da oruç tutmadı. Osman (r.anh) ile birlikte haccettim, o da öyle... Ve ben de o gün oruç tutmuyorum. Aynı zamanda tutulmasını emretmiyorum ve yasaklamıyorum da..."

İbn Ömer'in (r.anhuma) bu açıklaması, hac ibadetini yapanlarla ilgili bulunuyor.
Sonuç olarak şöyle diyebiliriz:
Arafe günü orucuyla ilgili bütün hadisleri bir araya getirdiğimizde, onun mustehab olduğunu ve hac ibadetini yapan kimseye mekruh olduğunu söyleyebiliriz.

Aynı zamanda İbn Ömer'den, (r.anhuma) yapılan bir diğer rivayette, arafe gününde oruç tutulmasını tavsiye ettiği belirtiliyor. Şöyle ki: Sehm diyor ki:
"İbn Ömer'den (r.anhuma) şöyle dediğini işittim: "Kendisine Cumua gününde ve bir de Arafe gününde oruç tutmaktan soruldu. Bu iki orucun tutulmasını emir ve tavsiye etti." (Ebu Câfer et-Mahtavi, Şerhu Maani'l-Asar: 2/72)


Ebu Cafer et-Tahavî bu konuda on kadar rivayete yer vermiş ve rivayetlerin ağırlığının, arafe günü oruç tutmanın meşruiyetine delalet ettiğine işarette bulunmuştur. (Ebu Cafer et-Tahtavi, Şerhu Maani'l-Asar: 2/71, 73, sahifelerine bakılabilir.)
Nitekim adı geçen zat, İmam Ebu Hanife, İmam Ebu Yusuf ve İmam Muhammed'in kavlinin de bu doğrultuda olduğunu kaydetmiştir.

Arafe, Cumua Gününe Denk Gelirse ?

Mâlum olduğu üzere tek olarak Cumua günü oruç tutmak Câbir radiyallâhu anh'ın rivayet ettiği hadisle sabit olarak mekruhtur.
Fakat Ebu Hurayra ve Cuveyriye radiyallâhu anhume hadislerine binâen Cumua günü oruç tutabilmek için birincisi; ya bir gün öncesi (perşembe), ya da bir gün sonrası (Cumuartesi) ile birleştirip oruç tutulması gerekir. Eğer Arafe günü Cumua'ya denk gelirse, Cumuartesi bayram olacağından oruç tutulmaz.
Bir diğer usul ise; Kişinin oruç tutma 'âdeti' Cumua gününe denk gelmesi hâlinde, tek gün de olsa oruç tutulabilir.
İslâm âlimleri, Arafe orucunu, eyyâmı biyz (beyaz günler) orucunu 'âdet' olunan günlere kıyas ederek, eğer arafe günü Cumua gününe denk gelirse tutulmasında bir beis yoktur demişlerdir.
Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuştur:
"Ümîd ediyorum ki, Allah Teâlâ, Arafe günü tutulan oruç sebebiyle geçmiş ve gelecek yılın günahlarını afv eder."
(Tâc kitabı II, 158, Muslim, Ebû Dâvud, Tirmizî, Neseî'den)

Ebûbekir (r.anh)'in oğlu Abdurrahman, Arafe günü kardeşi Âişe'nin -radıyallâhu anhâ- huzuruna girdi. Âişe, oruçlu olduğu için hararetten dolayı üzerine su dökülüyordu.
Abdurrahman O'na: "-Orucunu boz!" dedi.
Âişe: "-Rasûlullâh'ın, «Arafe günü oruç tutmak, kendisinden önceki senenin günahlarına keffaret olur.» dediğini işittiğim hâlde iftar mı edeyim?!" dedi.
(Tergîb ve Terhîb Trc, II, 458)


Hadislerin Işığında Muctehidlerin Görüş ve İstidlâlleri

a) Hanefi'lere göre:
Zilhiccenin ilk dokuz gününde oruç tutmak mustehabdır.
Hac ibadetini yapmakta olanlar için Arâfe günü oruç tutmak mekruhtur. (Feteva'yi Hindiyye: 1/201, 202; Abdurrahman el-Ceziri, el-Fıkhu Ala'l-Mezahibi'l-Arbaa: 1/556)

b) Şafii'lere göre:
Arafe günü oruç tutmak sünnettir.
Ancak yolculuk halinde olanla hac ibadetini yerine getirmekte olan kimseye sünnet değildir. Yalnız, hacı mûkim olur ve oruç tutması bünyesini zayıflatmayacağına inanırsa, tutabilir. Bu durumda daha uygun olanı, zilhiccenin sekizinci günü olan "yevm-i terviye"de de oruç tutmaktır. (el-Gamravi, es-Siracu'l-Vehhac: 146; Ebu Yahya Zekeriya, Fethu'l-Vehhab: 1/12)

c) Hanbeli'lere göre:
Arafe günü oruç tutmak mustehabdır.
Aynı zamanda zilhiccenin ilk on gününü de ibadetle geçirmek mustehabdır. Ancak vakfe için Arafat'ta bulunan hacıya mustehab değildir. Zira oruç tuttuğu takdirde yeterince duada bulunmaya tâkat getirmeyebilir. Rasulullah'ın da (s.a.v.) haccederken arafe günü oruç tutmadığı sahih rivayetle sabit olmuştur. (İbn Kudame, el-Muğni: 3/105, 106; Şemsuddin İbn Kudame, eş-Şerhu'l-Kebir: 3/105)

d) Mâliki'lere göre:
Arafe günü oruç tutmak mendubdur.
Ancak hac ibadetini yapmakta olan kimseye, terviye günü oruç tutmak mekruh olduğu gibi, bu günde mekruhdur. (Abdurrahman el-Ceziri, el-Fıkhu Ala'l-Mezahibi'l-Arbaa: 1/556)


Çıkarılan Hükümler

1- Hac ibadetini yapmakta olanların arafe günü oruç tutmaları mekruhtur.
2- Diğerleri için mekruh değil, mustehabdır.
3- Zilhiccenin ilk on gününü oruç ve ibadetle geçirmek de mustehabdır. Bu, daha çok Hanefî'lerle Hanbeli'lere göredir.

İlgili konular:


Zilhiccenin İlk On Günü Saç ve Tırnak Kesmeyecek Olan Kimdir?
Çözüldü - Zilhiccenin İlk On Günü Saç ve Tırnak Kesmeyecek Olan Kimdir?

Kurban Bayramında Orucu Kurban Etiyle mi Açmak Gerekir?
Çözüldü - Kurban Bayramında Orucu Kurban Etiyle mi Açmak Gerekir?
 

eL_Muhacir

İlimsiz mucahid katil,cihadsız alim belam olur.
Frm. Yöneticisi
RABBİM,muvaffak kılsın arefe orucuna amin
 
Son düzenleme:

Nazenin34

İyi Bilinen Üye
İslam-TR Üyesi
Esselamu Aleykum ramazan oruç borcu olan kişi önce borcunu mu eda etmeli yoksa zilhicceyi tutabilir mi?
 

Şu an bu konuyu görüntüleyenler (Kullanıcı: 0, Ziyaretçi: 1)

Üst Alt